نقاط قوت و ضعف ساختار جدید جام جهانی؛ رقابت ۴۸ تیمی تا چه حد متفاوت است؟
به گزارش فوتبال ۳۶۰، ساختار برگزاری جام جهانی در طول سالها به طور قابلتوجهی تغییر کرده. تاریخ جام جهانی تورنمنتهای کاملاً حذفی (۱۹۳۴ و ۱۹۳۸)، گروه نهایی به جای فینال (۱۹۵۰)، یک ساختار گروهی با فقط ۲ بازی (۱۹۵۴) و دور دوم گروهی (۱۹۷۴، ۱۹۷۸، ۱۹۸۲) را به خود دیده است اما سال ۲۰۲۶ بسیار متفاوت خواهد بود.
با افزایش تعداد تیمها از ۳۲ به ۴۸، تعداد مسابقات از ۶۴ به ۱۰۴ افزایش خواهد یافت. فینالیستها به جای ۷ بازی، ۸ مسابقه انجام خواهند داد و تعداد گروهها به جای ۸ به ۱۲ گروه میرسد. همچنین برای نخستین بار شاهد مرحله یکشانزدهم نهایی خواهیم بود.
بازیهای بسته با تیمهای ضعیفتر
۳ سال پیش، توسعه جام جهانی زنان به برگزاری نخستین تورنمنت ۳۲ تیمی انجامید. در آن زمان انتظار میرفت نتایجی مشابه پیروزی ۱۳ بر صفر ایالات متحده مقابل تایلند در جام ۲۰۱۹ تکرار شود. در عوض، تیمهای ضعیفتر بسیار بهتر از حد انتظار نشان دادند. تازهواردها به ندرت تهدیدی برای ایجاد شگفتی بودند اما توانستند خود را در فاز دفاعی سازماندهی کنند.
تیمهایی مانند عراق، کیپورد، اردن و هائیتی شاید خود را کاملاً در این جام تابستانی غریبه ببینند اما احتمالا شرایط را بپذیرند، با تعداد زیاد در برابر رقبای قدرتمند دفاع کنند و به طور کلی، نتایج را آبرومندانه نگه دارند. یک پیروزی تکگله در مرحله گروهی، آنها را به دور بعد میرساند. کیپورد قطعاً در برابر اسپانیا و اروگوئه به شدت تدافعی ظاهر میشود و سپس شانس خود را در برابر عربستان سعودی امتحان میکند. احتمال دارد شکستهای سنگین در آن بازی پایانی گروه رخ دهد. رتبهبندی بهترین تیمهای سوم احتمالا به تفاضل گل بستگی خواهد داشت و این یعنی تلاش برای حفظ شکستهای خفیف. کسب ۳ امتیاز و ثبت تفاضل گل صفر احتمالاً برای صعود کافی به نظر میرسد. بیایید امیدوار باشیم هیچ تیمی برای ۳ تساوی بدون گل بازی نکند.
رقابت کفش طلا، بازتر از همیشه
کفش طلا معمولاً توسط بازیکنی کسب میشد که تیمش حداقل به مرحله نیمهنهایی میرسید و در بیشترین مسابقات به میدان میرفت اما اکنون وضعیت تغییر کرده.
بازیکن تیم حاضر در به یکچهارم نهایی به جای ۵ مسابقه، ۶ بازی انجام خواهد داد و چون مسابقه اضافه یک بازی گروهی در برابر تیمی با کیفیت پایینتر است، شانس بازیکنان برای رقابت بر سر کفش طلا در دور گروهی شکل میگیرد.
مرحله گروهی خستهکننده؟
در این جام جهانی ۷۲ بازی در مرحله گروهی برگزار میشود که ۱۲ مسابقه بیشتر از کل جام ۲۰۲۲ است. تمام این مسابقات صرفاً برای کاهش تعداد تیمها به همان عدد ۳۲ انجام میشود؛ یعنی تعدادی که پیش از این جام جهانی با آن به نقطه شروع میرسید
۸ مورد از ۱۲ تیم سوم به مرحله حذفی راه خواهند یافت. یعنی به طور میانگین، جذابیت بالایی در مسابقات مرحله گروهی وجود ندارد. تماشای تمام مسابقات در جامهای جهانی قبلی یک تعهد بزرگ اما کاملاً ممکن بود. امسال، بسته به منطقه زمانی، این کار احتمالاً برای سلامتی هواداران فوتبال هم خوب نیست. تعداد کمی از دوستداران فوتبال همه مسابقات را زنده تماشا میکنند. بازی اردن در برابر الجزایر در ساعت ۶:۳۰ صبح به وقت ایران (۵:۰۰ به وقت مرکز اروپا)، در روز سیزدهم مرحله گروهی، ممکن است سختترین امتحان برای عاشقان فوتبال در این طرف اقیانوس اطلس باشد.
دستکم یکی از تیمهای واقعاً ضعیف به مرحله حذفی راه خواهد یافت و فیفا از آن تصاویر به عنوان توجیهی برای توسعه در ساختار جدید بهره میبرد اما این خطر وجود دارد مرحله گروهی بیشتر شبیه به مرحله انتخابی به نظر برسد تا یک جام جهانی واقعی.
جایی برای شگفتیها
پیش از این جام جهانی با برگزاری ۴۸ بازی گروهی تعداد ۳۲ تیم را به ۱۶ تیم کاهش میداد، اما اکنون این فرآیند تنها در ۱۶ مسابقه حذفی تکمیل میشود. برای نخستین بار باید به مرحله یکشانزدهم نهایی عادت کنیم. اینجا جالبترین اتفاقات رخ میدهد و مسابقات تکحذفی ممکن است به نفع تیمهای شگفتیساز باشد.
به عنوان مثال، تأثیر پیروزی شگفتانگیز ۲ بر یک عربستان سعودی مقابل آرژانتین در دور اول مرحله گروهی جام جهانی ۲۰۲۲ زیاد نبود. در نهایت عربستان از گروه حذف شد و آرژانتین صعود کرد. تکرار آن نتیجه در مرحله ۳۲ تیمی این جام به معنی حذف آرژانتین است.
تیمهای کاملاً ضعیف البته به این مرحله نخواهند رسید اما ساختار جدید میتواند به نفع تیمهای سطح متوسط تمام شود. به دلیل افزایش تیمها آفریقا به جای ۵ تیم، ۱۰ و آسیا به جای ۵ یا ۶ تیم، ۹ نماینده دارد و آمریکای شمالی از ۳ نماینده به ۶ تیم (شامل ۳ میزبان) رسیده است. بیشتر از همه انتظار درخشش تیمهای آفریقایی را داریم هرچند هیچکدام از تیمهای قاره مادر به اندازه سنگال ۲۰۰۲، غنای ۲۰۱۰ یا مراکش ۲۰۲۲ قدرتمند به نظر نمیرسند.
بیشترین تغییر در ترکیب
پیش از این مربیان اغلب تلاش میکردند تا قویترین ترکیب خود را از ابتدای جام جهانی بازی دهند و تنها در صورت نیاز به دلیل مصدومیت، محرومیت یا دلایل تاکتیکی تغییراتی ایجاد میکردند.
اما حالا به چند دلیل اوضاع فرق میکند. رقبای ضعیفتر در مرحله گروهی فرصت میدهند بدون از دست دادن امتیاز، به بازیکنان ذخیره خود بازی دهید. دوره زمانی طولانی تورنمنت و شرایط آبوهوایی، سرحال نگه داشتن بهترین بازیکنان را به یک هدف مهم تبدیل میکند. همچنین فضا برای مربیان بازتر است و ترکیب بهینه خود را در اواسط مسابقات مییابند. علاوه بر این تنوع بیشتر در سطح قدرت رقبا باعث میشود مربیان به رویکردهای متنوعتری نیاز پیدا کنند. قهرمان دوره گذشته مسابقات یعنی آرژانتین، احتمالاً انعطافپذیرترین قهرمان جام جهانی بود و از ۲۴ بازیکن مختلف در مسیر قهرمانی استفاده کرد و به جز دروازهبانهای ذخیره، همه فرصت بازی یافتند.
